Tak, ulga rehabilitacyjna przysługuje również wtedy, gdy orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane w trakcie roku podatkowego. Ważne jest jednak, czy dokument wskazuje datę powstania niepełnosprawności – od tego zależy zakres odliczeń. Niejednokrotnie data widniejąca w orzeczeniu decyduje o możliwości rozliczenia wydatków wcześniejszych niż jego formalne otrzymanie. O szczegółach wraz z praktycznymi przykładami przeczytasz w dalszej części artykułu.
Kiedy orzeczenie o niepełnosprawności wydane w ciągu roku daje prawo do ulgi?
Prawo do ulgi rehabilitacyjnej nie jest uzależnione od posiadania orzeczenia przez cały rok. Podatnik, który uzyska dokument w dowolnym miesiącu, może obniżyć dochód o wydatki rehabilitacyjne za ten rok. Istotne znaczenie ma jednak moment poniesienia wydatku względem daty wskazanej w decyzji.
Z art. 26 ust. 7d ustawy o PIT nie wynika, że warunkiem odliczenia jest dysponowanie orzeczeniem przez cały rok. Orzeczenie wydane w trakcie roku podatkowego nie odbiera prawa do ulgi.
Zgodnie z art. 26 ust. 7d ustawy o PIT odliczeniu podlegają wydatki od dnia uzyskania orzeczenia, chyba że w samym dokumencie określono wcześniejszą datę powstania niepełnosprawności. Gdy taka data widnieje, rozliczeniu mogą podlegać również wydatki poczynione przed otrzymaniem formalnego dokumentu. Brak tego zapisu ogranicza możliwości odliczenia wyłącznie do okresu po wydaniu orzeczenia.
Formalny warunek posiadania dokumentu
Ustawa wymienia kilka rodzajów dokumentów potwierdzających niepełnosprawność. Do najczęściej spotykanych należą: orzeczenie o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności (lekkiego, umiarkowanego lub znacznego), decyzja przyznająca rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo socjalną, a także orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia. W obrocie mogą również funkcjonować orzeczenia wydane przed 31 sierpnia 1997 r., które nadal zachowują ważność na gruncie podatkowym.
Jak data powstania niepełnosprawności wpływa na możliwość odliczeń wstecz?
Zapis o dacie powstania niepełnosprawności w orzeczeniu przesądza o tym, czy podatnik może skorygować zeznania za lata poprzedzające uzyskanie dokumentu. Jeśli organ orzekający stwierdzi, że schorzenie istniało długo przed wydaniem decyzji, ulga rehabilitacyjna może objąć wydatki poniesione nawet kilka lat wcześniej.
Odliczeniu od dochodu podlegają co do zasady wydatki od daty uzyskania orzeczenia, chyba że w orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność datowana jest wcześniej niż data wydania orzeczenia.
Korzystne rozstrzygnięcie w sprawie autyzmu
Przykładem pozytywnego stanowiska jest interpretacja indywidualna nr 0111-KDSB2-1.4011.58.2023.2.AM z 3 kwietnia 2023 roku. Matka dziecka, u którego stwierdzono autyzm, uzyskała od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej potwierdzenie prawa do odliczenia wydatków za rok 2023 oraz do korekty wcześniejszych zeznań. W orzeczeniu wskazano bowiem, że niepełnosprawność datuje się od wczesnego dzieciństwa, co umożliwiło odzyskanie podatku za lata ubiegłe.
Negatywna interpretacja dotycząca choroby kręgosłupa
Odmienna sytuacja miała miejsce w sprawie opisanej w interpretacji nr 0115-KDIT2-2.4011.80.2019.1.MM. Podatnik z chorobą kręgosłupa uczestniczył w turnusie rehabilitacyjnym w lutym 2018 roku, a orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności otrzymał dopiero w lipcu 2018. Ponieważ w dokumencie zaznaczono, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, fiskus odmówił odliczenia wydatków poniesionych przed jego wydaniem. Tym samym koszty lutowego turnusu nie zostały uznane.
Korekta zeznań podatkowych za lata ubiegłe
Jeżeli z orzeczenia wynika, że niepełnosprawność powstała przed rokiem wydania dokumentu, podatnik ma prawo złożyć korektę zeznania PIT za poprzednie lata. Uprawnienie to dotyczy maksymalnie pięciu lat wstecz – od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej.
W praktyce oznacza to, że osoba, która w 2026 roku uzyskała orzeczenie z datą powstania niepełnosprawności przypadającą na 2020 rok, może skorygować rozliczenia za 2020, 2021, 2022, 2023 i 2024 rok. W każdym przypadku konieczne jest jednak posiadanie dowodów poniesienia wydatków na cele rehabilitacyjne w tamtym okresie.
Limity i rodzaje wydatków w uldze rehabilitacyjnej
Ulga rehabilitacyjna obejmuje dwa typy wydatków: limitowane oraz nielimitowane. W pierwszym przypadku maksymalna kwota odliczenia wynosi 2 280 zł rocznie, natomiast wydatki nielimitowane można odliczyć w całości. Poniższa tabela porządkuje najważniejsze kategorie.
| Rodzaj wydatku | Limit roczny | Szczegóły |
| Używanie samochodu osobowego | 2 280 zł | Nie wymaga szczegółowej dokumentacji; limit niezależny od okresu posiadania pojazdu. |
| Zakup pieluchomajtek, wkładów anatomicznych | 2 280 zł | Wydatki ponad limit nie podlegają odliczeniu. |
| Opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy | 2 280 zł | Limit roczny, konieczność posiadania orzeczenia o inwalidztwie. |
| Utrzymanie psa asystującego | 2 280 zł | Pies musi być przeszkolony zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej. |
| Leki (zlecone przez lekarza specjalistę) | Nadwyżka ponad 100 zł miesięcznie | Odliczeniu podlega różnica między faktycznymi wydatkami a kwotą 100 zł w każdym miesiącu. |
| Adaptacja i wyposażenie mieszkań | Brak limitu | Odlicza się faktycznie poniesione koszty dostosowania budynku do potrzeb osoby niepełnosprawnej. |
| Przystosowanie pojazdów mechanicznych | Brak limitu | Wydatki nielimitowane, dotyczące m.in. montażu dodatkowego osprzętu. |
| Wyroby medyczne (zgodne z wykazem) | Brak limitu | Zakup, naprawa lub najem wyrobów i wyposażenia umożliwiającego ich używanie. |
| Turnusy rehabilitacyjne, zabiegi lecznicze | Brak limitu | Pełne odliczenie kosztów pobytu i zabiegów rehabilitacyjnych. |
Ulga na samochód i inne limity przy orzeczeniu uzyskanym w ciągu roku
Posiadanie orzeczenia tylko przez część roku nie pomniejsza limitów określonych kwotowo. Przykładowo, limit 2 280 zł z tytułu używania samochodu osobowego przysługuje w pełnej wysokości również wtedy, gdy osoba niepełnosprawna stała się właścicielem (współwłaścicielem) pojazdu lub uzyskała orzeczenie dopiero w trakcie roku. Odliczeniu podlegają wydatki poniesione od dnia spełnienia warunków, a urząd skarbowy może zażądać przedstawienia dowodu rejestracyjnego i orzeczenia o niepełnosprawności.
Współwłasność małżeńska a odliczenie kosztów samochodu
Korzystna dla podatników okazała się interpretacja indywidualna nr 0115-KDIT2.4011.6.2026.1.MD z 16 lutego 2026 roku. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że osoba niepełnosprawna może odliczyć wydatki na używanie samochodu, nawet jeśli w dowodzie rejestracyjnym i umowie zakupu figuruje wyłącznie współmałżonek. Warunkiem jest istnienie wspólności majątkowej małżeńskiej i ponoszenie kosztów związanych z niepełnosprawnością. Podobnie jak w przypadku limitu na przewodnika czy utrzymanie psa asystującego, kwota 2 280 zł nie ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy ulga rehabilitacyjna przysługuje, gdy orzeczenie o niepełnosprawności wydano w trakcie roku podatkowego?
Tak — prawo do odliczenia przysługuje także przy orzeczeniu wydanym w ciągu roku, jednak odliczyć można wydatki poniesione od daty wskazanej w decyzji.
Jak ważna jest data powstania niepełnosprawności wpisana w orzeczeniu?
Data mająca się w orzeczeniu decyduje, czy można uwzględnić koszty sprzed otrzymania dokumentu; wcześniejsza data pozwala na rozliczenia wsteczne.
Czy można skorygować PIT za lata wcześniejsze po uzyskaniu orzeczenia z datą wcześniejszą niż jego wydanie?
Tak — możliwa jest korekta rozliczeń za maksymalnie pięć lat wstecz, pod warunkiem udokumentowania poniesionych wydatków.
Jakie dokumenty potwierdzają prawo do ulgi rehabilitacyjnej?
Ustawowo uznawane są m.in. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, decyzje o rencie z tytułu niezdolności do pracy oraz orzeczenia dla osób poniżej 16. roku życia.
Jakie są limity wydatków w uldze rehabilitacyjnej?
Część wydatków jest objęta rocznym limitem 2 280 zł, a inne kategorie, jak adaptacja mieszkania czy turnusy, można odliczyć bez ograniczeń.
Czy limit 2 280 zł na używanie samochodu zmniejsza się, jeśli orzeczenie uzyskano tylko na część roku?
Nie — kwota 2 280 zł przysługuje w pełnej wysokości nawet przy posiadaniu orzeczenia tylko przez część roku; odlicza się koszty od dnia spełnienia warunków.
Czy współwłasność pojazdu na małżonka uniemożliwia odliczenie kosztów samochodu?
Nie — przy wspólności majątkowej i ponoszeniu wydatków związanych z niepełnosprawnością można odliczyć koszty mimo że pojazd figuruje tylko na współmałżonka.
Czy zawsze można odliczyć wydatki poniesione przed otrzymaniem orzeczenia, jeśli korzystałem z rehabilitacji wcześniej?
Nie zawsze — jeśli w orzeczeniu nie wskazano wcześniejszej daty powstania niepełnosprawności, fiskus może odmówić odliczenia kosztów poniesionych przed wydaniem dokumentu.
